Depressie in een positiever daglicht

Depressie. Wat tegenwoordig wordt gezien als een medische aandoening en ‘psychische ziekte’ die met medicatie behandeld moet worden, werd vóór de twintigste eeuw melancholie genoemd.

In plaats van het te omarmen als een natuurlijk onderdeel van onze menselijke ervaring — of, nog positiever, als de voedingsbodem van onze creativiteit — dragen we het met ons mee als een zware last. De diagnose (of het label) ‘depressie’ zou, zonder dat ik depressieve gevoelens wil romantiseren, vanuit een positiever perspectief kunnen worden benaderd.

Van nature zijn wij zogenaamde Homo Melancholicus: wezens die zich bewust zijn van verlies en vergankelijkheid en die dit bewustzijn proberen om te zetten in hoop en creativiteit. In essentie zijn we alchemisten. Door de invloed van de medische en farmaceutische industrie zijn we deze fundamentele waarheid echter vergeten en zijn we in plaats daarvan slachtoffers geworden van een systeem dat ons niet leert hoe we met onze emotionele energie kunnen omgaan. Dit is bewustzijn dat we van jongs af aan zouden moeten ontwikkelen — zodat we ons niet ‘anders’ hoeven te voelen, niet het gevoel hoeven hebben dat we niet mee kunnen met de wereld om ons heen, en dus: ons een buitenstaander voelen, waardoor gevoelens van isolatie en wanhoop alleen maar verder worden versterkt.

In plaats daarvan vindt er in ons een innerlijke strijd plaats tussen het zijn van zogenaamde Homo Economicus — de ‘vrolijke, hardwerkende mens’ (een neoliberaal ideaal) — en Homo Melancholicus, die vaak wordt gezien als minder productief, niet zo enthousiast en vrolijk en daarmee als afwijkend van de maatschappelijke norm.

Een van de grootste redenen waarom ‘depressie’ wordt ervaren als een levenslange veroordeling, is in essentie omdat we bang zijn om geïsoleerd te raken van de ‘tribe’, de community, de samenleving. We willen niet worden gezien als buitenstaanders binnen de samenleving. We willen ‘normaal’ zijn en ‘normaal functioneren’ door o.a. enthousiast en productief te zijn. Tegelijkertijd wordt het steeds moeilijker om aan de druk van onze (werk)cultuur te ontsnappen, zeker nu het leven steeds duurder wordt en er steeds meer wetten en regels komen voor zelfstandigen. Toch maken juist deze beperkingen ons steeds bewuster van o.a. de waarde van zelfstandig ondernemerschap en zou het onze motivatie en veerkracht moeten versterken om ons opnieuw met ons purpose, ons levensdoel, te verbinden en daarnaar te handelen.

Zelfstandig/creatief ondernemerschap kan een van de meest bevrijdende wegen zijn voor mensen die worstelen met melancholie.

Iedere keer wanneer ik iemand hoor zeggen dat diegene depressief is of met een depressie worstelt, weet ik dat die persoon in essentie een gecompromitteerd leven leeft in plaats van een authentiek leven. Laat die waarheid maar even tot je doordringen. Maar: je bent geen slachtoffer, en je bent waarschijnlijk niet eens depressief. Je hebt simpelweg nog niet geleerd hoe je met al je gevoelens kunt omgaan. In werkelijkheid ben je sterk afgestemd op je natuurlijke emotionele energie: een prachtig vermogen en bewustzijn om te bezitten. En bovenal: een krachtige energie om vanuit te creëren.

Laat het je innerlijke vuur voeden. Turn your pain into purpose.